TÜRKİYE’DE GİYİM VE AYAKKABI FİYATLARI UÇTU

 

Türkiye’de son yıllarda artan hayat pahalılığı, en temel ihtiyaçlardan biri olan giyim ve ayakkabıyı dahi lüks hâline getirmiş durumda. Tekstil, giyim ve ayakkabı fiyatları adeta uçmuşken, sektör temsilcileri 2026 yılı için en az %30’luk yeni zamların kapıda olduğunu açıkça dile getiriyor. Artan maliyetler, döviz kuru baskısı, enerji fiyatları ve işçilik giderleri hem üreticiyi hem de tüketiciyi ciddi bir çıkmaza sürüklüyor.

Özellikle son üç yılda yaşanan fiyat artışları, vatandaşın alım gücünü neredeyse sıfırladı. Bir zamanlar mevsimlik ihtiyaç olarak görülen ayakkabı ve kıyafet alışverişi, bugün birçok aile için ertelenen ya da tamamen vazgeçilen bir harcama kalemine dönüştü. Asgari ücretle geçinen ya da sabit gelirli vatandaşlar için artık yeni bir mont, ayakkabı ya da çocuklara alınacak okul kıyafetleri ciddi bir bütçe yükü anlamına geliyor.

Sektördeki kriz yalnızca tüketiciyle sınırlı değil. Giyim ve ayakkabı sektörü çöküşün eşiğinde. Sürekli gelen zamlar satışları düşürürken, mağazalar kepenk kapatma noktasına geliyor. Küçük esnaf ayakta kalmakta zorlanıyor, birçok tekstil atölyesi ya kapasite düşürüyor ya da tamamen üretimi durduruyor. İç piyasadaki daralma, ihracat tarafında da rekabet gücünü zayıflatıyor.

Fiyatların bu denli yükselmesi, toplumda alışkanlıkları da kökten değiştirmiş durumda. Yeni ürün almak yerine, vatandaşlar eski eşyalarını tamir ettirerek bütçelerini korumaya çalışıyor. Terziler artık neredeyse sadece tadilat yapıyor; paça kısaltma, daraltma ve sökük dikme günlük işlerin başında geliyor. Aynı şekilde lostracılar, yeni ayakkabı alamayanların uğrak noktası hâline geldi. Eskiden neredeyse unutulmaya yüz tutmuş tamir kültürü, zorunluluktan yeniden hayat buluyor.

Bu tablo, aslında yaşanan ekonomik sıkışmanın en net göstergelerinden biri. İnsanlar artık “beğendiğini almak” yerine, “idare edecek olanı kullanmayı” tercih ediyor. Kalite ikinci plana atılırken, dayanıklılık ve tamir edilebilirlik ön plana çıkıyor. Özellikle çocuklu aileler için bu durum çok daha yıpratıcı bir hâl alıyor; çocukların hızla büyümesiyle sürekli yenilenmesi gereken kıyafetler, aile bütçesinde büyük bir yük oluşturuyor.

Üreticilerin 2026 için öngördüğü yeni zamlar gerçekleşirse, giyim ve ayakkabı sektöründeki daralmanın daha da derinleşmesi kaçınılmaz görünüyor. Alım gücü artmadığı sürece, fiyat artışlarının satışlara olumlu yansıması beklenmiyor. Aksine, kayıt dışı ürünler, ikinci el piyasası ve tamir sektörü daha da büyüyecek gibi duruyor.

Sonuç olarak, Türkiye’de giyim ve ayakkabı artık yalnızca bir tüketim meselesi değil; ekonomik krizin sokaktaki en somut yansımalarından biri hâline gelmiş durumda. Vatandaş yeni ürün almaktan vazgeçerken, sektör de her geçen gün biraz daha küçülüyor. Bu tablo değişmediği sürece, “alışveriş” yerini “idare etmeye” bırakmaya devam edecek.

ASGARİ ÜCRETLE YAŞAMAK MI, HAYATTA KALMAK MI ?

Türkiye’de milyonlarca insan için mesele artık geçinmek değil, hayatta kalmaktır. Resmî asgari ücret 28.000 TL. Ancak aynı ülkede açlık sınırı 32.000 TL, yoksulluk sınırı ise 100.000 TL seviyesindedir. Yani asgari ücret, daha maaş cebe girmeden açlık sınırının altında kalmaktadır. Bu tablo, ekonomik bir sorun olmanın ötesinde, ciddi bir sosyal alarmdır.

Barınma, bugün en büyük yük haline gelmiştir. Ortalama bir kira 25.000 TL civarındadır. Asgari ücretle çalışan bir yurttaş, maaşının neredeyse tamamını sadece kiraya ayırmak zorunda kalmaktadır. Geriye kalan birkaç bin lira ile bir ayı geçirmek ise matematiksel olarak mümkün değildir. Ev sahibi olmak artık hayal bile değil; kirada kalmak dahi başlı başına bir mücadeleye dönüşmüştür.

Sağlıklı beslenme ise lüks haline gelmiştir. Dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı gıda harcaması 40.000 TL’yi bulmaktadır. Et, süt, sebze ve meyve sofradan eksildikçe; ucuz, doyurucu ama sağlıksız gıdalar öne çıkmaktadır. Bu durum sadece bugünü değil, toplumun gelecekteki sağlık yükünü de ağırlaştırmaktadır.

Bununla da bitmiyor. Elektrik, su, doğal gaz, ev interneti ve apartman aidatları her ay düzenli olarak ödenmek zorunda. Bu kalemler, toplamda ciddi bir faturaya dönüşüyor. Sağlık harcamaları, katkı payları ve ilaç masrafları özellikle emekliler ve kronik hastalar için ayrı bir yük oluşturuyor. Ulaşım giderleri, akaryakıt ve toplu taşıma zamlarıyla her geçen gün artıyor.

Giyim, eğitim ve haberleşme harcamaları da artık ertelenemeyen zorunlu ihtiyaçlar arasında. Çocukların okul masrafları, servis ücretleri, kırtasiye giderleri aile bütçesini zorluyor. Telefon ve internet, çağımızda lüks değil temel ihtiyaç olmasına rağmen önemli bir gider kalemi olmaya devam ediyor.

Tatil ve dinlenme ise çoğu aile için tamamen hayal oldu. Otel ve tatil harcamaları, asgari ücretli için ulaşılmaz seviyelerde. Oysa dinlenmek ve nefes almak, insan onuruna yakışır bir yaşamın parçasıdır. Ev eşyası harcamaları da benzer şekilde erteleniyor; bozulan eşya tamir ediliyor, yenisi alınamıyor.

Bütün bu tabloya bakıldığında, asgari ücretle çalışan bir ailenin insanca yaşaması mümkün değildir. Açlık sınırının altında bir gelirle, yoksulluk sınırının çok uzağında bir hayat sürdürülmeye çalışılmaktadır. Bu, bireysel bir başarısızlık değil; yapısal bir sorundur.

Ekonomi sadece rakamlardan ibaret değildir. Ekonomi, insanların sofradaki ekmeği, evindeki huzuru ve geleceğe dair umududur. Asgari ücret açlık sınırının altında kaldığı sürece, bu ülkede sorun ücret değil; adalet sorunudur.

TÜRKİYE'DE EV SATIŞLARI: HAYALDEN ZORUNLU BEKLEYİŞE

Türkiye’de ev satın almak artık yalnızca satıcıya ödenen bedelle sınırlı bir işlem değil. Tapu harçları, vergiler, ekspertiz ücretleri, kredi masrafları, sigortalar ve çeşitli hizmet bedelleriyle birlikte konut alımı, alıcının karşısına “gizli maliyetler” çıkarıyor. Bugün bir ev satın almak isteyen yurttaş, satış fiyatına ek olarak toplam bedelin yaklaşık %8 ila %12’si kadar ek likidite ayırmak zorunda kalıyor. Bu durum, özellikle orta gelir grubu için ev sahibi olmayı daha da zorlaştırıyor.

Son üç yılda konut fiyatlarında yaşanan artış, Türkiye’de barınma krizinin en görünür göstergesi hâline geldi. Enflasyon, döviz kuru, arsa maliyetleri ve inşaat girdilerindeki yükseliş, konut fiyatlarını erişilemez seviyelere taşıdı. Aynı dönemde gelirler bu artışı takip edemedi. Ev fiyatları hızla yükselirken, alım gücü yerinde saydı.

Konut kredileri ise hâlâ %2,60’lar seviyesinde seyrediyor. Bu oranlarla uzun vadeli kredi kullanmak, birçok aile için sürdürülebilir değil. Aylık taksitler, hane gelirinin büyük bölümünü tüketiyor. Bu nedenle yatırım amaçlı ev alma dönemi fiilen sona ermiş durumda. Bugün konut piyasasında alıcıların büyük kısmı, yatırımcıdan ziyade zorunlu alıcılar ya da nakit gücü olan sınırlı bir kesimden oluşuyor.

Resmi verilere bakıldığında, satılan evlerin önemli bir bölümünün ikinci el ve daha düşük bedelli konutlar olduğu görülüyor. Sıfır konut satışları düşerken, piyasada el değiştiren konutlar genellikle daha eski, daha küçük ve daha ulaşılabilir fiyatlı evler oluyor. Bu tablo, konut üretimi ile talep arasındaki dengenin bozulduğunu gösteriyor.

Oysa 25 yıl önce tablo çok farklıydı. Bir emekli maaşıyla, uzun vadeli mortgage kredisi kullanarak ev sahibi olmak mümkündü. Bugün ise aynı emekli maaşıyla bırakın ev almayı, kredi taksidine yaklaşmak bile imkânsız hâle geldi. Bu değişim, yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda sosyal bir kırılmayı da beraberinde getiriyor.

Türkiye’de ev satışları artık refahın değil, ekonomik zorunlulukların ve çaresizliğin göstergesi hâline gelmiş durumda. Barınma, temel bir insan hakkı olmasına rağmen, giderek bir lüks olarak algılanıyor. Konut piyasasında sürdürülebilirlik sağlanmadığı sürece, gençler için ev sahibi olmak bir hedef değil, uzak bir hayal olarak kalmaya devam edecek.

Bugün atılmayan her yapısal adım, yarın daha derin bir konut krizini beraberinde getirecektir. Çünkü ev, sadece dört duvar değil; güven, istikrar ve gelecektir.

Büyükşehirlerde ev fiyatları son yıllarda hem artan inşaat maliyetleri hem de yüksek talep nedeniyle ciddi biçimde yükselmiştir; özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde konut fiyatları ortalama gelir artışının çok üzerinde seyrederek orta ve dar gelirli vatandaşlar için ev sahibi olmayı neredeyse imkânsız hale getirmiştir.

TÜRKİYE'DE EĞİTİM: SÜREKLİ DEĞİŞEN SİSTEM, KAYBOLAN GELECEK

 

Eğitim, bir ülkenin geleceğini belirleyen en hayati unsurdur. Güçlü ekonomiler, sağlam demokrasiler ve refah toplumu ancak nitelikli bir eğitim sistemiyle inşa edilir. Ancak Türkiye’de eğitim, uzun yıllardır istikrardan uzak, sürekli değişen ve öğrenciyi merkeze almayan bir yapının içinde savrulmaktadır. Her gelen yönetimle birlikte müfredatlar, sınav sistemleri ve eğitim politikaları değişmekte; bu durum hem öğrencilerde hem de velilerde ciddi bir belirsizlik ve güvensizlik yaratmaktadır.

Türkiye’de eğitim sistemi büyük ölçüde ezbere dayalı ve sınav odaklı bir anlayış üzerine kuruludur. Öğrenciler düşünmeye, sorgulamaya ve üretmeye değil; test çözmeye ve doğru şıkkı işaretlemeye zorlanmaktadır. Bu yaklaşım, bireylerin analitik düşünme, problem çözme ve yaratıcılık gibi temel becerilerinin gelişmesini engellemektedir. Okullar bilgi üreten değil, sınav kazandıran kurumlara dönüşmüş durumdadır. Öğrenciler daha çocuk yaşta yoğun bir yarışın içine sokulmakta, psikolojik baskı altında büyümektedir.

Bir diğer önemli sorun ise öğretmenlerin mesleki donanımı ve çalışma koşullarıdır. Öğretmenlik, toplumun en saygın mesleklerinden biri olması gerekirken, Türkiye’de ekonomik ve sosyal olarak yeterince desteklenmemektedir. Atama sorunları, düşük maaşlar, yetersiz hizmet içi eğitimler ve sürekli değişen müfredatlar öğretmenlerin motivasyonunu düşürmektedir. Eğitim sisteminin temel taşı olan öğretmenler güçlendirilmeden, kaliteli bir eğitimden söz etmek mümkün değildir.

Eğitimdeki eşitsizlikler ise giderek derinleşmektedir. Büyük şehirlerdeki nitelikli okullarla kırsal bölgelerdeki okullar arasında ciddi farklar bulunmaktadır. Özel okullara erişimi olan öğrencilerle devlet okullarında eğitim alan öğrenciler arasında imkân uçurumu oluşmuştur. Ailelerin ekonomik durumu, çocukların eğitim hayatını doğrudan belirler hale gelmiştir. Bu durum, fırsat eşitliği ilkesini tamamen zedelemektedir.

Uluslararası veriler de tabloyu açıkça ortaya koymaktadır. World Economic Forum’un ülkelerin eğitim seviyesini değerlendirdiği sıralamaya göre Türkiye, 99’uncu sırada yer almaktadır. Bu sonuç, eğitim sistemimizin dünya standartlarının oldukça gerisinde olduğunu göstermektedir. Eğitimde geri kalan bir ülkenin bilimde, teknolojide ve ekonomide ilerlemesi beklenemez.

Eğitim, günü kurtarmaya yönelik politikaların konusu olmamalıdır. Uzun vadeli, bilimsel ve kapsayıcı bir anlayışla ele alınmalıdır. Türkiye’nin geleceği, çocukların ve gençlerin alacağı eğitimle şekillenecektir. Aksi halde kaybedilen sadece bugünün öğrencileri değil, yarının Türkiye’si olacaktır.

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, eğitimi bir ülkenin geleceğini belirleyen en hayati unsur olarak görmüş, “Eğitimdir ki bir milleti ya özgür, bağımsız, şanlı ve yüksek bir toplum halinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder” diyerek bu konudaki bakışını açıkça ortaya koymuştur. Atatürk’ün eğitim anlayışı; bilimsel, laik, sorgulayan, ezberden uzak ve fırsat eşitliğini esas alan bir sistem üzerine kuruluydu. 

Köy Enstitüleri, öğretmen okulları ve çağdaş müfredat hamleleriyle amaçlanan; yalnızca diploma sahibi bireyler değil, üreten, düşünen, özgüveni yüksek ve çağdaş yurttaşlar yetiştirmekti. Bugün yaşanan eğitim krizine bakıldığında, Atatürk’ün ortaya koyduğu bu vizyonun ne kadar ileri görüşlü ve hayati olduğu çok daha net anlaşılmaktadır.

TÜRKİYE'DE SAĞLIK : RANDEVUDAN ŞİFAYA UZAYAN ZOR YOL

Türkiye’de sağlık hizmetleri uzun yıllar “ulaşılabilirlik” üzerinden övüldü. Ancak bugün gelinen noktada, sistemin görünen yüzü ile yaşanan gerçeklik arasındaki fark giderek açılıyor. Sağlık artık sadece tedavi meselesi değil; zamana, paraya ve bulunduğunuz yere bağlı bir ayrıcalık hâline geliyor.

En temel sorunların başında randevu sistemi geliyor. Aylar sonrasına verilen muayene tarihleri, birçok hastayı ya beklemeye ya da çaresizce özel hastanelerin yolunu tutmaya zorluyor. Özellikle cildiye, ortopedi, kardiyoloji ve göz gibi branşlarda randevu bulmak ciddi bir sorun hâline gelmiş durumda. Hastalık beklemezken, sistem hastayı beklemeye mecbur bırakıyor.

Randevu alınsa bile süreç kolay bitmiyor. Tetkikler, kontroller ve ileri işlemler için yeni randevular gerekiyor. Ameliyatlar aylarca ertelenebiliyor. Bu durum bazı hastalar için sadece yaşam kalitesini değil, hayatın kendisini riske atıyor. Ertelenen tedaviler, ilerleyen hastalıklar ve artan sağlık harcamaları kaçınılmaz oluyor.

İlaç fiyatları ve tedavi maliyetleri ise ayrı bir yük. Bazı ilaçlara erişimde yaşanan sıkıntılar, muadil arayışları ve katkı payları özellikle emekliler ve kronik hastalar için ciddi bir sorun yaratıyor. Sağlık hizmeti “ücretsiz” görünse de, cebinden çıkan para her geçen gün artıyor. Bugün birçok hasta, ilacını almakla başka bir temel ihtiyacı arasında seçim yapmak zorunda kalıyor.

Kırsal bölgelerde yaşayanlar için tablo daha da ağır. Sağlık ocaklarının kapatılması, doktor ve uzman eksikliği, uzak mesafelere gitme zorunluluğu sağlık hizmetine erişimi zorlaştırıyor. Ambulans gelene kadar geçen süre,
bazı bölgelerde hayati risk oluşturuyor. Sağlık, coğrafyaya göre değişmemesi gereken bir haktır; ancak pratikte durum böyle değildir.

Hastane kapasitesi ve sağlık personeli eksikliği de sistemin en kırılgan noktalarından biridir. Yoğun hasta yükü altında çalışan doktorlar ve sağlık çalışanları tükenmişlik yaşamaktadır. Bir hekimin birkaç dakikada hasta bakmak zorunda kalması, ne hasta memnuniyeti ne de doğru teşhis açısından sağlıklı bir ortam yaratmaktadır.

Sağlık sistemi yalnızca binalardan ve cihazlardan ibaret değildir. Planlama, insan gücü, erişim ve sürdürülebilirlik bir bütün olarak ele alınmadıkça sorunlar büyümeye devam eder. Bugün yaşanan sıkıntılar, gelecekte daha ağır sonuçlar doğurabilir.

Sağlıkta gerçek başarı, randevu bulabilmekte değil; zamanında, eşit ve nitelikli hizmete ulaşabilmektedir. Aksi halde sistem var olur, ama şifa eksik kalır.

TÜRKİYE'DE TARIM : TOPRAĞIN ÇIĞLIĞI

 

Türkiye, tarih boyunca tarım ülkesi olarak anıldı. Verimli toprakları, farklı iklim kuşakları ve üretim çeşitliliğiyle kendi kendine yetebilen nadir ülkelerden biriydi. Bugün ise tablo içler acısıdır. Tarım sektörü, yüksek maliyetler, plansızlık ve ihmaller nedeniyle çöküşün eşiğine gelmiştir.

Çiftçinin en büyük sorunu maliyetlerdir. Gübre, mazot, ilaç, tohum ve elektrik fiyatları her yıl katlanarak artmaktadır. Ürün daha tarladayken zarar yazmaya başlamaktadır. Üretici ne kadar çok çalışırsa çalışsın, kazancı masrafların gerisinde kalmaktadır. Bu nedenle birçok çiftçi ya borçlanmakta ya da toprağını ekmekten vazgeçmektedir.

Sorunun bir diğer boyutu eğitim eksikliğidir. Tarım hâlâ büyük ölçüde geleneksel yöntemlerle yapılmaktadır. Bilinçli sulama, doğru gübreleme, modern üretim teknikleri yeterince yaygın değildir. Verimsizlik, hem üretimi düşürmekte hem de maliyetleri artırmaktadır.

Eğitim almayan, desteklenmeyen çiftçi, rekabet edemez hâle gelmektedir.

Verimsizlik beraberinde kalite sorununu da getirmektedir. Aynı ürünü
daha az alanda, daha yüksek kaliteyle üreten ülkelerle yarışmak mümkün olmamaktadır. Ürünlerin raf ömrü kısa, standartları düşük kalmaktadır.
Bu durum hem iç piyasada fiyat dalgalanmalarına hem de ihracatta
kayıplara yol açmaktadır.

Tohum meselesi ise tarımın kalbidir. Sağlıksız, verimi düşük ve ithalata bağımlı tohumlar, çiftçiyi her sezon yeniden dışa bağımlı kılmaktadır. Yerli ve sağlıklı tohum politikaları yeterince geliştirilememiştir. Tohumunu kontrol edemeyen bir ülke, tarımını da kontrol edemez.

Bir diğer kritik sorun su kaynaklarıdır. Yanlış sulama teknikleri, plansız kullanım ve iklim değişikliği, suyu her geçen gün daha kıt hale getirmektedir. Tarımda su verimliliği sağlanamazsa, yakın gelecekte birçok ürünün üretimi ciddi risk altına girecektir. Su olmadan tarım olmaz;
bu gerçek artık ertelenemez.

Çiftçilerin örgütsüzlüğü de büyük bir handikaptır. Kooperatifleşme zayıf, üretici birlikleri etkisizdir. Çiftçi tek başına pazara çıkmak zorunda kalmakta, tüccar karşısında güçsüzleşmektedir. Örgütlü olmayan üretici, fiyat belirleyemez; sadece kabul eder.

Tüm bunların üzerine eklenen hayat pahalılığı, tarımı gençler için tamamen cazibesiz kılmaktadır. Genç nüfus köylerden kopmakta, tarım yaşlanan bir kesimin omuzlarında kalmaktadır. Toprak var ama ekip biçen yoksa, sorun sadece ekonomik değil, gelecek sorunudur.

Türkiye’nin tarımı kaderine terk edilemez. Tarım, stratejik bir alandır. Üretim planlaması, eğitim, su yönetimi, tohum politikası ve örgütlenme birlikte ele alınmadıkça bu tablo değişmez. Toprağın sesi duyulmazsa,
yarın sofralar daha da boşalacaktır.

OTOMOBİL ARTIK LÜKS DEĞİL, VATANDAŞA CEZA

 

Türkiye’de otomobil sahibi olmak artık bir ihtiyaç değil, adeta cezalandırılan bir tercih haline geldi. Çünkü bugün bir otomobil aldığınızda, kendinize bir araç almış olmuyorsunuz; ikinci otomobili devlete hediye ediyorsunuz. Vergi sistemi o noktaya geldi.

Otomobilin en görünmeyen ama en can yakan yükü ise yedek parça ve bakım maliyetleridir. En basit parça değişimi bile artık ciddi bir harcama kalemine dönüşmüş durumda. Fren balatası, disk, amortisör, akü, lastik… Hepsi dövizle yarışıyor. Küçük bir arıza, birkaç aylık maaşı silip süpürebiliyor. Sanayiye girmek, vatandaş için neredeyse korku filmine dönüştü. “Ne çıkacak?” endişesi, otomobil sahibinin en büyük stres kaynağı haline geldi.

Periyodik bakım ise ayrı bir yük. Yağ değişimi, filtreler, işçilik derken sıradan bir bakım faturası bile binlerce lirayı buluyor. Üstelik araç kullanılmasa bile bu masraflar ertelenemiyor. Aracını garaja çekip “az kullanayım” diyen vatandaş, yine de bakım ve sigorta masraflarından kaçamıyor. Otomobil, hareket etmediği zaman bile para yakan bir nesneye dönüşmüş durumda. Bu tablo, otomobilin artık bir ulaşım aracı değil, sürekli beslenmesi gereken pahalı bir yük olduğunu açıkça gösteriyor.

Bir otomobilin çıplak fiyatı ile anahtar teslim fiyatı arasındaki fark, artık makas değil uçurum. ÖTV, KDV derken vatandaşın ödediği vergi, aracın kendisinden daha pahalı hale geliyor. Orta sınıf için “ulaşılabilir” olarak görülen otomobiller, bugün hayal kategorisine girmiş durumda. Sıfır araç zaten erişilemez, ikinci el ise sanki altın alır gibi.

Ancak yük burada bitmiyor. Otomobili aldıktan sonra asıl çile başlıyor. Benzin, mazot, LPG… Hangisini seçerseniz seçin fark etmiyor, yakıt fiyatları her ay yeni bir rekor kırıyor. Aracını işe gitmek için kullanan vatandaş, daha kontağı çevirmeden kaybetmeye başlıyor. Yakıt almak, artık hesap kitap işi değil, psikolojik bir eşik haline geldi.

Yetmedi… MTV ödemeleri, TÜVTÜRK muayene ücretleri, zorunlu sigorta, kasko, bakım masrafları derken otomobil, her yıl düzenli olarak cebinizi boşaltan bir makineye dönüşüyor. Muayeneye girerken “acaba ne çıkacak” korkusu, bakımda “hangi parçaya ne kadar ödeyeceğim” stresi, sürücünün günlük rutini oldu.

Bir de otoyol ve köprü ücretleri var. Yol kısaldıkça fatura uzuyor. Vergisiyle yapılmış yolları, yeniden ücret ödeyerek kullanmak zorunda kalan vatandaş için seyahat artık lüks. Kendi aracınızla şehirler arası yolculuk yapmak, neredeyse uçak biletiyle yarışır hale geldi.

Sonuç çok net: Otomobil artık özgürlük değil, yük. Orta sınıf ya arabasını satıyor ya da garaja çekip kullanmamaya çalışıyor. Gençler otomobil hayalini tamamen rafa kaldırmış durumda. Bu tablo sürdürülebilir değil.

Otomobil, çağdaş yaşamın temel araçlarından biridir. Vergi politikaları, vatandaşın mobilitesini değil, çaresizliğini artırıyorsa burada ciddi bir sorun vardır. Bir ülkede insanlar arabaya değil, arabaya binmenin maliyetine bakıyorsa, o ülkede artık ulaşım değil, ekonomik sıkışmışlık konuşuluyordur.