Türkiye’de iş hayatının en büyük problemlerinden biri ekonomik şartlar kadar kurumsal kültür eksikliğidir. Birçok işletme kendisini kurumsal olarak tanımlasa da, uygulamalara bakıldığında profesyonel yönetim anlayışından uzak bir tablo ortaya çıkmaktadır. Çalışanların iş yerlerinden ayrılma nedenleri yalnızca maaş veya yan haklar değildir. Çoğu zaman sorunların temelinde yöneticilik anlayışı, adalet eksikliği ve çalışanlara verilen değerin yetersiz olması yatmaktadır.
Öncelikle liyakat sorunu iş dünyasının en önemli problemlerinden biridir. Birçok şirkette görev dağılımları bilgi, tecrübe ve yetkinlik yerine kişisel ilişkiler üzerinden yapılabilmektedir. Bu durum hem çalışan motivasyonunu düşürmekte hem de şirketlerin verimliliğini olumsuz etkilemektedir. Liyakatsiz yöneticiler, sorunları çözmek yerine mazeret üretmeyi tercih etmekte, ekiplerini geliştirmek yerine baskı altında yönetmeye çalışmaktadır. Oysa gerçek liderlik, başarısızlık durumunda sorumluluk almak ve ekibine yol göstermektir.
Bir diğer önemli sorun ise çalışanlara değer vermeyen kurum kültürüdür. Çalışanlar yalnızca maaş alan kişiler değil, işletmelerin en önemli sermayesidir. Ancak birçok iş yerinde çalışanların fikirleri dikkate alınmamakta, emekleri yeterince takdir edilmemekte ve başarıları görünmez hâle gelmektedir. İnsanlar sadece çalıştıkları kurumları değil, kendilerini değersiz hissettiren yöneticileri ve kültürleri terk etmektedir.
Modern yönetim anlayışında sıkça kullanılan bir ifade vardır: “İnsanları insanlarla değil, sistemlerle yönetin.” Güçlü kurumlarda süreçler kişilere bağlı değildir. Kurallar, performans kriterleri ve görev tanımları nettir. Ancak birçok işletmede kararlar kişisel tercihlere göre alınmakta, standart uygulamalar yerine yöneticilerin anlık kararları belirleyici olmaktadır. Bu durum çalışanlar arasında güvensizlik ve huzursuzluk yaratmaktadır.
Takdir ve motivasyon eksikliği de iş hayatında sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Çalışanlar yalnızca maddi kazanç değil, manevi değer de görmek isterler. Basit bir teşekkür, başarıların görünür kılınması veya çalışanların gelişimine yatırım yapılması bile bağlılığı artırabilir. Ne yazık ki birçok kurumda eleştiri çok, takdir ise oldukça azdır.
Bunun yanında adam kayırma ve adaletsizlik duygusu çalışanların iş yerlerine olan güvenini zedelemektedir. Aynı işi yapan insanlar arasında farklı uygulamaların olması, terfi süreçlerinde objektif kriterlerin bulunmaması ve bazı kişilere ayrıcalık tanınması çalışma barışını bozmaktadır. Adalet duygusunun olmadığı bir ortamda verimlilikten ve kurumsal bağlılıktan söz etmek mümkün değildir.
Tüm bu sorunların doğal sonucu olarak işten ayrılma oranları yükselmektedir. Nitelikli çalışanlar artık sadece maaşa değil, çalışma ortamına, yöneticilik anlayışına ve kurum kültürüne de önem vermektedir. Kendilerini geliştirebilecekleri, değer görecekleri ve adil bir sistem içerisinde çalışabilecekleri kurumları tercih etmektedirler.
Sonuç olarak Türkiye’de iş hayatının en büyük ihtiyaçlarından biri daha fazla kurumsallaşma, daha fazla liyakat ve daha güçlü bir liderlik anlayışıdır. Şirketlerin sürdürülebilir başarısı yalnızca finansal sonuçlarla değil, çalışanlarına sundukları değerle ölçülmelidir. Çünkü güçlü kurumları güçlü binalar değil, kendisini değerli hisseden insanlar oluşturur.
