Türkiye’de eylül ayında patlak veren fon krizi, borsadaki sert dalgalanmanın çok ötesinde bir meseleye dönüştü. Sermaye Piyasası Kurulu, yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Açıklanan verilere göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Bu rakam, birikimlerini değerlendirmek isteyen yüz binlerce insanın geleceğe ilişkin kaygısı demek.
Asıl soru şu: Küçük yatırımcı parasını sisteme emanet ettiğinde, onu korumakla görevli denetim mekanizmaları ne kadar etkili çalıştı? Fonların büyümesi, bazı hisselerde olağan dışı fiyat hareketleri ve geri ödeme güçlükleri daha erken fark edilebilir miydi? Bu soruların yanıtı, yalnızca geçmişi anlamak için değil, aynı tablonun yeniden yaşanmaması için de gerekli.
Düzenleyici kurumların görevi kriz çıktıktan sonra müdahale etmekle sınırlı olamaz. Riskleri zamanında izlemek, piyasa hareketlerini denetlemek, yatırımcıyı anlaşılır ve hızlı biçimde bilgilendirmek de kamusal sorumluluğun parçasıdır. Hangi uyarıların yapıldığı, hangi önlemlerin alındığı ve olası aksaklıkların neden büyüdüğü bağımsız biçimde incelenmelidir. Denetimde eksiklik varsa, bunun adı konmalı ve sorumluluk açıkça belirlenmelidir. Kamuoyuna yansıyan siyasi bağlantılar ve yakın çevre iddiaları da söylentiyle değil, belge ve delillerle değerlendirilmelidir.
Soruşturma tamamlanmadan kimse suçlu ilan edilemez. Ancak bu ilke, hesap sorma ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Hukuk herkes için eşit işlemeli; makam, servet veya yakınlık kimseye ayrıcalık sağlamamalıdır. Şeffaflık, hem masumların haklarını korur hem de gerçek sorumluların ortaya çıkarılmasını sağlar.
Şimdi öncelik, yatırımcıların haklarının korunmasıdır. Tasfiye sürecinin takvimi, varlıkların nasıl nakde çevrileceği, ödemelerin hangi esaslarla yapılacağı ve itiraz yolları açıkça duyurulmalıdır. Küçük yatırımcı belirsizlik içinde bırakılmamalı; düzenli bilgilendirme yapılmalı, denetim açıkları bağımsız uzmanlarca incelenmeli ve gerekli mevzuat güçlendirilmelidir. Meclis denetimi ve kamuoyuna sunulacak düzenli raporlar da sürece güven kazandırabilir.
Bu olay, sermaye piyasalarının yalnızca kazanç vaadiyle ayakta kalamayacağını gösteriyor. Sağlıklı bir piyasa için güvenilir bilgi, güçlü denetim, şeffaf yönetim ve etkili yaptırım gerekir. Yatırımcı risk alabilir; fakat kuralların uygulanacağına, usulsüzlük iddialarının araştırılacağına ve haklarının gözetileceğine inanmalıdır.
Fon krizinin bedeli yalnızca finansal kayıplarla ölçülemez. Sarsılan güven, gelecekte yatırım yapacak insanların kararlarını da etkiler. Bu nedenle mesele birkaç şirketin ya da kişinin ötesindedir; kamusal denetimin kalitesi ve hukukun işleyişiyle ilgilidir.
Yetkililer, tasfiye sürecindeki gelişmeleri gecikmeden paylaşmalı; yatırımcıların sorularına tek merkezden yanıt verilmeli ve işlemler bağımsız denetime açık olmalıdır. Güvenin onarılması, mağduriyetlerin dürüstçe ele alınmasıyla başlayacaktır. Bu kamusal sorumluluk ertelenemez, görmezden gelinemez.
Türkiye’nin ihtiyacı suçlamalarla hüküm vermek değil, gerçekleri ortaya çıkarmaktır. Çünkü güven, vaatle değil; şeffaf soruşturma, hesap verebilirlik ve herkes için eşit hukukla yeniden kurulur. Küçük yatırımcı yalnızca parasını değil, emeğini ve geleceğe dair umudunu da koruyacak bir sistem bekliyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder